سایت رسمی شاپور جورکش

ghaf

:: ط·آ²ط¸â€ ط·آ¯ط¹آ¯غŒ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،

يادها و كودكي از دفتر ناتمام: گذار به زمين

....بعداز دو دخترآبي،آرزوي پدراين بوده كه پسري گيرش بيايد با اسم شاپور كه به او بگويد "دهشاهي بده." پسر به دنيا مي آيد وپيش از آن كه بخش دوم آرزو برآورده شود پدر ورشكست مي شود و يكشبه از فسا كه محل كار پدر بوده به شيراز كوچ مي كنند. شاطر آقا و قمرخانم هر دو ساده، امي و اهل ني ريز بودند. مادر درني ريز تا چهارده سالگي قالي بافي مي كرد.پايداري به حد سماجت و لجاجت درخانواده ي مادري اش ارثي بود. به محض ازدواج به دنبال پدر راه مي افتد كه در فسا با او زندگي كند. مادرشوهر به او مي گويد چون توآب و رنگي داري اگر تنها باشي توي ولايت غربت ممكن است جن ده يا جن شهر بشوي. مادر كه نميفهميده جن.. يعني چه پرس وجو مي كند. بهش مي گويند. اين دختر چهارده ساله در آن سالهاي دور_1320_ به رغم هشدار تهديد كننده ي مادر شوهر با اتوبوس از ني ريز به فسا مي رود اما در تمام طول راه_ تا پايان عمر اين وسواس را داشته كه مبادا ..ده شود. در فسا محله ي حوض ماهي به زن همسايه كه دو پسر جوان داشته مي سپارد كه ترا خدا اگر من يك وقت خوابم برد مواظب باش پسرهايت دور من نيايند چون مادر شوهرم گفته ممكن است ..ده شوي.
در شيراز زندگي ما در محله ي گردنكش هاولات ها مي گذشت: دروازه سعدي و شخصيت هايي مثل محمد برفي چاقو كش مغرور كه با مادر پيرش در همسايگي ما اتاق داشت و پاتوقش قهوه خانه ي كيابود. حسن سياه و اوسا امير پيرمرد دايم الخمر كه دردكان خرابه اي تنها زندگي مي كرد شخصيت هاي ديگر محله بودند. روزي كه جناب سروان قرباني رييس كلانتري محل با چهارپاسبان گردن كلفت به خانه ي همسايه ريخت تا كفترهاي شان را ببرد غوغايي به پاشد. افراد اين خانه از دختر هفت ساله تا مرد سي ساله همه عشق كفتر بودند. يكي از اين ها_ قاسم_ كه دركلاس نهم همكلاس من بود سالي سه بار يعني نزديك امتحان بهترين كفتر معلم عربي را_كه او هم كفترباز بود مي گرفت. موقع امتحان معلم او را صدا مي زد كه:"ضرب" را صرف كن. و او ساكت مي ماند. معلم مي گفت "صفر. برو بتمرگ. ولي راستي..." بعد او را نزديك خود مي خواند و درگوشش چيزي مي گفت. و ما مي دانستيم كه مثلا مي گويد "راستي دم سياه ما اون طرف ها نيومده؟"و مي دانستيم جواب قاسم هميشه اين است كه "من كه خبر ندارم. شايد غلو گرفته باشدش."غلو كوچكترين برادر بود و قاسم به تحقير و با غروربه اشاره ي دست به معلم نشان مي داد كه غلو چقدر كوچك است. و نمره ي عربي قاسم هميشه هجده بود. روزي كه پاسبان ها ريختند براي بردن كفتر ها ميرزا كه جواني تنومند و خوش بالا بود به شدت مقاومت كرد. چهار پاسبان چهار دست و پا و خود سروان قرباني موهاي او را با چنگ كشان به كلانتري مي بردند. اين صحنه همه ي محل را متشنج كرده بود و مثل وقتي كه جنازه ي شهباز خان را پشت ماشين باري در كوي و برزن نمايش دادند بعضي زن ها و بچه ها گريه شان گرفته بود. پرواز كفترها ممنوع شده بود. و سروان جوان و تازه كار مي خواست نسق بگيرد. محله بايد آدم مي شد. و شديم. تا شب از هيچ كس نطق بلند نشد. فقط آخر شب يكهو ديديم يك نفر عربده مي كشد. دوباره بيرون ريختيم. وسط ميدان دروازه سعدي اوسا امير پيرمرد هفتاد ساله اي كه مي گفتند نازك كار بوده و در جواني پاره آجري به سرش خورده و عقلش پاره سنگ مي برد وسط ميدان ايستاده بود و عربده كشان مي گفت:"گور پدر مخالف شاه" ..."..دم به قبر باباي مخالف اعليحضرت همايوني." آنقدر جمعيت جمع شد كه سروان قرباني مجبور شد دستپاچه خودش را برساند و جمعش كند. سروان كنار اوسا اميررفت و گفت :"اوسا امير برو بخواب نصف شبي." اوسا امير گفت جناب سروان من دارم مي گم گورپدر هركه مخالف اعليحضرته. جناب سروان گفت:"برو بخواب. اينجا هيچ كس مخالف اعليحضرت نيس."و اوسا امير گفت :"جناب سروان خودم كه هستم...دم به گورپدر هركي مخالفه..."روزهاي تعطيل توي خيابان با بچه ها فوتبال بازي مي كرديم.خانه آنقدر شلوغ بود كه مادر با زور مي فرستادمان بيرون. زندگي قبيله وار با عمه جان و بچه هاش و عمو جان و بچه هاش بيست نفري را گرد هم آورده بود. زن عمو عمه خان و مامان گاهي با هم و گاهي جداجدا حامله بودند. و نيمي از عمر ما در راه خانه ي قابله خانم ميز مرتضي _گذشت. مامان ده تا بچه آورد. سه تا سقط كرد و آخر كاري ها براي برآورده كردن آرزوي پدر براي داشتن پسري به اسم ابولقاسم خيلي تلاش كرد. ولي هنوز نمي دانست ..ده يعني چه. د ر60-70 سالگي هنوز مي ترسيد تنها يي سوار تاكسي شود. من و2 خواهرانم رابطه ي عميقي داشتيم. آنها فرشته هاي چپ و راست شانه هام بودند.

تولد: بهمن 1329- فسا
تحصيلات: فوق ليسانس زبان و ادبيات انگليس از دانشگاه شيراز
شغل: تدريس در دانشگاه تا سال 1358

كارنامه فرهنگي:
1- تاتر:
الف- تاتر دانشگاهي
سرپرستي كميته تاتر دانشگاه شيراز از سال 1354 تا 1356
تاليف نمايش نامه هاي معلم، مدرسه، پرواز را به خاطر بسپار
كارگرداني و طراحي نمايشنامه هاي پرومته در زنجير، ظلمات، آي بي كلاه آي با كلاه

ب: تاتر كودك
تدريس كارگاه تاتر كودك در تله ويزيون مركز شيراز از سال 1354تا1358
تاليف نمايش نامه هاي گرگين و خوب چهر و بستور اجرا شده درجشنواره ي توس توسط
گروه عروسكي شيراز
تاليف و اجراي مجموعه نمايش كودك ما گلهاي خندانيم در جشن هنر نهم
انتشار نمايش نامه ي كودك "آموزش"، كتاب جمعه،، شماره 35

2- داستان كودك :
خرگوشها و ستاره ها، انتشارات ابتكار سال 1361
"پر" در مجموعه ي حلقه نيلوفري، انتشارات نويد، سال 1370

3- شعر:
هوش سبز، انتشارات نويد، سال 1369
نام ديگر دوزخ، نشرآگاه، سال 1379

4- نقد و نظر:
زندگي، عشق و مرگ از ديدگاه صادق هدايت، نشر آگاه، سال 1377
بوطيقاي شعر نو : نگاهي ديگر به نظريه و شعر نيما يوشيج، نشر ققنوس، سال 1383
همچنين انتشار مقالات مختلف در بررسي فرهنگ قومي از جمله :
" عرفان و كهن الگوهاي ذهن هنرمند ايراني " ، نامه، شماره 37، سال 1384
" صادق هدايت و تعالي بخشي به الگوهاي قومي " ، معيار، شماره اول، بهار1382
"رستگاري و دوزخ نقد افكار احمد شاملو" ، تكاپو، شماره 11، سال 1373
"جلوه هاي خشونت و مدارا در شعر و زندگي حافظ" ، نگاه نو، سال 1383
"نظري به شعر كودك در ايران" ، نگين، شماره 123 ، سال 1354

5- ترجمه :
بنيان گذاري گروه ترجمه ي شيراز با همكاري علي معصومي، ناهيد سلامي، غلامرضا امامي ،
مرتضي ترسلي، حسينعلي نوذري، پرويز صحت، عباس مخبر،مهدي غبرايي و عباس زند باف .

حاصل كار اين گروه ترجمه ي 20 اثر ادبي يا تاريخي بوده كه از اين مجموعه تا كنون كتاب هاي زير منتشر شده است .
1-بحران سويز، موسسه ي مطالعات تاريخ معاصر ايران، سال 1377
2-نفت و سياست در خليج فارس، موسسه ي مطالعات تاريخ معاصر ايران، سال 1378
3-ادوارد هفتم و دربار يهودي او، موسسه ي مطالعات تاريخ معاصر ايران، سال 1380
4-نظريه ي ادبي از افلاطون تا بارت، نشر چشمه، سال 1382
5 – د موكراسي و هنر، نشر چشمه ، سال 1385

و كتابهاي زيرآماده ي انتشارند:
6-نظريه ي تاريخ
7- نه داستان و الفباي نقد و نظر

๏ زندگی نامه
๏ تاتر دانشگاهی
๏ تاتر کودک
๏ داستان كودك
๏ شعر كودك
๏ شعر
๏ روزنه
๏ نقد و نظر
๏ ترجمه
๏ كتاب
๏ نشريات و مطبوعات
๏ ققنوس
๏ بازتاب
๏ مصاحبه
๏ يادها
๏ سخنراني‏ ها
๏ فيلم‏نامه‏

๏ رادیو اینترنتی

๏ گالری عکس

๏ پیوند ها

๏ تماس با من